\u201eNikt nie rodzi si\u0119 z wbudowanymi umiej\u0119tno\u015bciami wychowawczymi. Trzeba si\u0119 tego nauczy\u0107.\u201d P\u00f3ki nie dotrzemy jako rodzic do takiego momentu, gdy przychodzi nam zmierzy\u0107 si\u0119 z trudem wychowania, pozostaje to w nie\u015bwiadomej przestrzeni naszego umys\u0142u. Niezliczon\u0105 ilo\u015b\u0107 razy pytamy co jest nie tak, co robi\u0119 nie tak, co robi\u0119 \u017ale\u2026 Jestem rodzicem, wi\u0119c powinienem wiedzie\u0107 jak obchodzi\u0107 si\u0119 z moim dzieckiem. Czasem jest dobrze, czasem nadchodzi s\u0142abszy czas dla ka\u017cdego i to od wsparcia, kt\u00f3re otrzymamy b\u0105d\u017a te\u017c nie, zale\u017cy powodzenie sprawy.<\/p>\n
\u201ePrzezywanie przez dziecko nieprzyjemnych emocji w bezpiecznej atmosferze wyposa\u017ca cz\u0142owieka w umiej\u0119tno\u015b\u0107 radzenia sobie z nimi\u201d. Pytanie brzmi: jak to zrobi\u0107 by zrobi\u0107 to dobrze? Czy w og\u00f3le jest mo\u017cliwe wychowa\u0107 dobrze dziecko i co tak naprawd\u0119 to znaczy?<\/p>\n
Akceptacja. Akceptacja stanowi jedn\u0105 z kluczowych potrzeb cz\u0142owieka. Jeste\u015bmy w stanie zrobi\u0107 wiele (nawet za cen\u0119 w\u0142asnej niezale\u017cno\u015bci i integralno\u015bci), aby czu\u0107, \u017ce wa\u017cne\/znacz\u0105ce dla nas osoby nas akceptuj\u0105. Ba! Co r\u00f3wnie wa\u017cne \u2013 chcemy czu\u0107, \u017ce zale\u017cy im by nas zrozumie\u0107. Dziecko, widz\u0105c, \u017ce opiekun nie jest zadowolony z jego zachowania, potrafi w trybie turbo je zmieni\u0107 i dopasowa\u0107 do oczekiwa\u0144 doros\u0142ego. Wszystko w imi\u0119 akceptacji\u2026<\/p>\n
Mo\u017ce niezbyt \u0142atwo to zabrzmi, ale ka\u017cdy rodzic musi zada\u0107 sobie pytanie, co z akceptacj\u0105 siebie? To ona wi\u0105\u017ce si\u0119 z samocen\u0105, \u015bwiadomo\u015bci\u0105 i wewn\u0119trznym obrazem w\u0142asnej osoby. To z\u0142o\u017cony konstrukt, kt\u00f3ry odgrywa ogromn\u0105 rol\u0119 w \u017cyciu ka\u017cdego cz\u0142owieka. Determinuje wewn\u0119trzn\u0105 harmoni\u0119, a tak\u017ce wp\u0142ywa na budowanie relacji z najbli\u017cszymi i otoczeniem. J. Juul (du\u0144ski pedagog i terapeuta rodziny) m\u00f3wi, \u017ce akceptowanie r\u00f3\u017cnic, obok tolerancji dla s\u0142abo\u015bci i pozwolenia na okazywanie emocji, to konstytutywne elementy wp\u0142ywaj\u0105ce na budowanie relacji. Akceptacja wydaje si\u0119 wi\u0119c by\u0107 kluczem do zrozumienia cz\u0142owieka. Daje wolno\u015b\u0107, pozwala \u017cy\u0107 w zgodzie z samym sob\u0105 i mie\u0107 odwag\u0119 do manifestowania w\u0142asnych odr\u0119bno\u015bci. Droga by do tego momentu dotrze\u0107 dla doros\u0142ego cz\u0119sto okazuje si\u0119 maratonem z przeszkodami.<\/p>\n
Akceptacja wynika z poczucia w\u0142asnej warto\u015bci, kt\u00f3re jest niezale\u017cne od posiadanych umiej\u0119tno\u015bci czy zdolno\u015bci. Determinuje je stosunek do samego siebie, a sk\u0142adow\u0105 jest masa czynnik\u00f3w.<\/p>\n
To w\u0142a\u015bnie poczucie w\u0142asnej warto\u015bci wp\u0142ywa na to jakiego poziom jako\u015bci \u017cycia do\u015bwiadczamy i decyduje o charakterze zwi\u0105zk\u00f3w i relacji jakie posiadamy i budujemy z innymi. My\u015bl\u0105c o tym, co chcia\u0142bym jako rodzic podarowa\u0107 \u201ewychowawczo\u201d swojemu dziecku, to z du\u017cym przekonaniem\u00a0 wielu wskaza\u0142oby, \u017ce: prawdom\u00f3wno\u015b\u0107, pracowito\u015b\u0107, asertywno\u015b\u0107, umiej\u0119tno\u015b\u0107 radzenia sobie ze stresem, wra\u017cliwo\u015b\u0107 na krzywd\u0119 i niesprawiedliwo\u015b\u0107. A jak pomy\u015ble\u0107 chwil\u0119 d\u0142u\u017cej, powsta\u0142aby nam poka\u017ana lista cech i umiej\u0119tno\u015bci. Wszystko jednak sprowadza si\u0119 do jednego. J. Juul uwa\u017ca, \u017ce aby budowa\u0107 poczucie w\u0142asnej warto\u015bci u dzieci (a co si\u0119 z tym wi\u0105\u017ce akceptacj\u0119), nale\u017cy je zauwa\u017ca\u0107, dostrzega\u0107 (np. \u201eWidz\u0119, jak zje\u017cd\u017casz na zje\u017cd\u017calni\u201d, \u201eAle wysoko si\u0119 bujasz!\u201d). Przy czym warto podkre\u015bla\u0107 do\u015bwiadczenia, a nie ocenia\u0107 dzieci\u0119ce nowe umiej\u0119tno\u015bci. J. Juul w ksi\u0105\u017cce \u201eZamiast wychowania\u201d zauwa\u017ca, \u017ce im bardziej si\u0119 definiuje dziecko, tym mniej miejsca zostawia si\u0119 mu na samodzielne odkrywanie siebie. Pytaj, naprowadzaj, inspiruj. Nie oceniaj. Je\u015bli spr\u00f3bujesz, na pewno zauwa\u017cysz r\u00f3\u017cnic\u0119.<\/p>\n
Tak. Trudno\u015b\u0107 mo\u017ce sprawi\u0107 rodzicowi zauwa\u017cenie czy jego dziecko czuje si\u0119 przez niego akceptowane czy te\u017c nie. Je\u015bli jednak rodzic postara si\u0119\u00a0 doposa\u017cy\u0107 si\u0119 w wiedze na \u00f3w temat, na pewno b\u0119dzie du\u017co pro\u015bciej. Co zatem warto wiedzie\u0107? Przede wszystkim nasze dziecko czuje, \u017ce jest akceptowane przez rodzica, kiedy ten w\u0142a\u015bnie rodzic:<\/p>\n
Czasem tak si\u0119 zdarza, \u017ce totalnie nie\u015bwiadomie wpisujemy nasze dziecko w jak\u0105\u015b konkretna rol\u0119. A zatem o uwolnieniu dzieci od grania r\u00f3l \u2013 samospe\u0142niaj\u0105ce si\u0119 proroctwo.<\/p>\n
My\u015blicie, \u017ce gdzie\u015b ju\u017c to s\u0142yszeli\u015bcie. I s\u0142usznie. Ma to zwi\u0105zek z oczekiwaniami. Zdaniem P. Zimbardo samospe\u0142niaj\u0105ce si\u0119 proroctwo to oczekiwanie, kt\u00f3re mo\u017ce zmieni\u0107 zachowanie w taki spos\u00f3b, \u017ce ostatecznie otrzymamy to, czego oczekiwali\u015bmy. Nastawienia rodzic\u00f3w w stosunku do dzieci wp\u0142ywaj\u0105 na zachowywanie si\u0119 wzgl\u0119dem nich. W konsekwencji zachowanie rodzic\u00f3w okre\u015bla i wp\u0142ywa na zachowanie dzieci, kt\u00f3re ostatecznie odpowiada przyj\u0119tym, rodzicielskim za\u0142o\u017ceniom, przekonaniom i nastawieniom. Zdarza si\u0119, \u017ce dziecko, kt\u00f3re kilka razy obleje si\u0119 sokiem podczas picia, otrzyma przydomek niezdary. Tylko je\u015bli to samo przytrafi si\u0119 doros\u0142emu to b\u0119dzie \u201eoj, przypadkowo, nie chcia\u0142em, ka\u017cdemu si\u0119 mo\u017ce zdarzy\u0107\u201d. Przy kolejnych okazjach zaspokojenia pragnienia, zanim rozpocznie dzia\u0142anie, b\u0119dzie strofowane przez opiekun\u00f3w \u201eUwa\u017caj. Nie oblej si\u0119!\u201d (w domy\u015ble \u201eNa pewno si\u0119 oblejesz\u201d), co sprawi, \u017ce ostatecznie podczas picia wyleje na siebie nap\u00f3j. Wpisywanie dziecka w role determinuje spos\u00f3b podej\u015bcia do niego, a w konsekwencji utwierdzanie go w tej roli i w przekonaniu, \u017ce takie jest.<\/p>\n
To doro\u015bli sami wpisuj\u0105 dzieci w role np. najm\u0142odszego (czyli rozpieszczonego) dziecka, grzecznej dziewczynki\/ch\u0142opca, zdolnego ucznia itp., a dzieci w obliczu stawianych im wyzwa\u0144 realizuj\u0105 napisane dla siebie scenariusze. Obarczenie rol\u0105 bywa bardzo nieprzyjemne i trudno si\u0119 pozby\u0107 przypisanej etykiety, dlatego nale\u017cy pom\u00f3c dziecku w uwalnianiu si\u0119 z przypisanej roli. Co zatem zrobi\u0107, jak sprawi\u0107 by nie nadszarpn\u0105\u0107 mocno swojego zdrowia psychicznego, ale co wa\u017cniejsze nie utrudni\u0107 skutecznie dziecku drogi do akceptacji siebie i by \u015bmia\u0142o kiedy\u015b powiedzia\u0142o \u201elubi\u0119 siebie\u201d? Bo przecie\u017c o to nam chodzi. Co mo\u017ce rodzic, co mo\u017cemy z pozycji doros\u0142ego?<\/p>\n
Doro\u015bli mog\u0105:<\/p>\n
B\u0105d\u017a dla swojego dziecka Tu i Teraz. Ustal priorytety i si\u0119 ich trzymaj. Wspieraj\u0105c dziecko posi\u0142kuj\u0105c si\u0119 tym co w\u0142a\u015bnie czytasz, nie mo\u017ce zabrakn\u0105\u0107 has\u0142a pt. \u201dmotywacja\u201d Dlatego, zanim przejdziemy do podsumowania, to jeszcze troch\u0119 czego\u015b z dzia\u0142u o tym tytule.<\/p>\n
Rodzice, kt\u00f3rzy motywuj\u0105 dzieci do nauki i wspieraj\u0105 je w przypadku pora\u017cek, mog\u0105 pom\u00f3c mu w kszta\u0142towaniu jego podej\u015bcia do zdobywania wiedzy. Jest te\u017c druga tego strona.. mog\u0105 jednakowo\u017c skutecznie zniech\u0119ci\u0107 swoich zar\u00f3wno ma\u0142ych jak i wi\u0119kszych uczni\u00f3w do wysi\u0142ku. Wa\u017cny jest j\u0119zyk, jakiego u\u017cywaj\u0105, postawa i spos\u00f3b w jaki si\u0119 do tego tematu odnosz\u0105. A tego te\u017c trzeba si\u0119 nauczy\u0107. Zaczynamy najpro\u015bciej, czyli chwalimy ch\u0119ci, pierwsze efekty, chwalmy wi\u0119c skutecznie.<\/p>\n
Dziecko mo\u017cna wspiera\u0107 i chwali\u0107 na r\u00f3\u017cne sposoby. Informacje zwrotne typu \u201eale ty jeste\u015b bystra\u201d, albo \u201enie martw si\u0119, to po prostu nie jest twoja dziedzina\u201d, koncentruj\u0105 si\u0119 na osobie. Zamiast tego mo\u017cna komentowa\u0107 proces \u2013 skupienie, wysi\u0142ek wk\u0142adany w nauk\u0119, odrabianie zada\u0144, m\u00f3wi\u0105c na przyk\u0142ad \u201ebrawo, ci\u0119\u017cko pracowa\u0142a\u015b\u201d, czy \u201epomy\u015bl, co warto zrobi\u0107 przed nast\u0119pnym sprawdzianem\u201d, \u201e widz\u0119 jak wiele pracy w to wk\u0142adasz, to niesamowite\u201d, \u201ejak mog\u0119 ci pom\u00f3c?\u201d. Realnie prezentuj\u0105c mu postaw\u0119 gotowo\u015bci do udzielenia wsparcia i pomocy.<\/p>\n
Zdaniem ekspert\u00f3w, wspieranie edukacji dzieci tym pierwszym sposobem jest obosieczne. Mo\u017ce i brzmi dobrze, gdy og\u0142osimy kogo\u015b ma\u0142ym geniuszem, ale na d\u0142u\u017csz\u0105 met\u0119 mo\u017ce os\u0142abia\u0107 uczniowsk\u0105 motywacj\u0119 w krytycznych momentach. Gdy pojawiaj\u0105 si\u0119 trudno\u015bci, ucze\u0144 pomy\u015bli \u2013 mo\u017ce oni si\u0119 mylili, mo\u017ce jednak nie jestem geniuszem? O co chodzi?<\/p>\n
Na \u0142amach \u201eChild Development\u201d ukaza\u0142a si\u0119 jaki\u015b czas temu praca po\u015bwi\u0119cona wynikom uczenia si\u0119 matematyki u uczni\u00f3w podstaw\u00f3wek i temu, jak uwagi wyg\u0142aszane przez doros\u0142ych wp\u0142ywaj\u0105 na motywacj\u0119 dziecka. Badania przeprowadzono w latach 2017-2020 na grupie 546 ameryka\u0144skich rodzic\u00f3w. Matematyka jest szczeg\u00f3lnym przypadkiem, bo w naszej kulturze pokutuje mit, \u017ce niekt\u00f3rzy po prostu nie maj\u0105 niezb\u0119dnych predyspozycji i matematyka jest nie dla nich. Takie my\u015blenie i m\u00f3wienie o naukach \u015bcis\u0142ych jest popularne i w\u015br\u00f3d rodzic\u00f3w, i w\u015br\u00f3d nauczycieli, i wreszcie \u2013 w\u015br\u00f3d najm\u0142odszych nawet uczni\u00f3w.<\/p>\n
Dzielenie ludzko\u015bci na \u201ehumanist\u00f3w\u201d i \u201eumys\u0142y \u015bcis\u0142e\u201d jest tyle\u017c popularne co szkodliwe. Warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce zdolno\u015bci matematyczne mo\u017cna wy\u0107wiczy\u0107, i je\u015bli w ten spos\u00f3b pomy\u015bli rodzic oraz zacznie wspiera\u0107 dziecko na postawie tej\u017ce my\u015bli, b\u0119dzie bardziej sk\u0142onny do d\u0142ugofalowego wspierania dziecka\/ dzieci, koncentruj\u0105c si\u0119 na chwaleniu wysi\u0142ku i mobilizowaniu do \u0107wicze\u0144. Na drugim biegunie s\u0105 rodzice wierz\u0105cy w niezmienno\u015b\u0107 predyspozycji do nauk \u015bcis\u0142ych, kt\u00f3rzy mieli tendencj\u0119 do wspierania uczni\u00f3w sformu\u0142owaniami personalnymi: wychwalania \u201ema\u0142ych geniuszy\u201d i pocieszania \u201ema\u0142ych humanist\u00f3w\u201d. W badaniach wyr\u00f3\u017cnia\u0142a si\u0119 te\u017c grupa rodzic\u00f3w o du\u017cych oczekiwaniach wobec uczni\u00f3w. U tych zaobserwowano, \u017ce zwykle stosuj\u0105 kombinacj\u0119 obu technik motywacyjnych. Jakie te, nazwijmy je \u201eZakl\u0119cia Rodzic\u00f3w\u201d mia\u0142y skutki?<\/p>\n
Okazuje si\u0119, \u017ce \u2013 przynajmniej w badanej grupie \u2013 nie mo\u017cna powi\u0105za\u0107 motywacji skoncentrowanej na wysi\u0142ku z jak\u0105kolwiek zmian\u0105 w uczniowskich wynikach z matematyki. Jednak zakl\u0119cia personalne dawa\u0142y bardzo wymierne rezultaty. Uczniowie motywowani w ten spos\u00f3b, zw\u0142aszcza \u2013 tak pocieszani w przypadku pora\u017cek, unikali trudniejszych wyzwa\u0144. Zadania z gwiazdk\u0105? Konkurs? Nic z tych rzeczy.<\/p>\n
Poza tym, uczniowie wspierani przez rodzic\u00f3w has\u0142ami typu \u201ematematyka to nie jest twoj\u0105 mocn\u0105 stron\u0105\u201d wykazywali wy\u017csze poziomy l\u0119ku przed matematyk\u0105. No i wreszcie \u2013 radzili sobie gorzej na sprawdzianach. Matematyka wymaga szczeg\u00f3lnej troski rodzic\u00f3w i nauczycieli, bo uczenie si\u0119 kolejnych abstrakcyjnych zagadnie\u0144 z tej dziedziny wymaga dobrej samooceny. \u017beby j\u0105 wzmacnia\u0107, nie powinni\u015bmy jako rodzice (w szkole i poza szko\u0142\u0105) koncentrowa\u0107 si\u0119 na indywidualnych przymiotach ucznia. Zamiast tego warto rozmawia\u0107 o strategiach uczenia si\u0119, warto tak\u017ce pokazywa\u0107, jaka matematyka mo\u017ce by\u0107 fajna i ekscytuj\u0105ca.<\/p>\n
Drodzy rodzice. Akceptacja dziecka oznacza docenianie je takim, jakie jest, a nie takim, jakie chcieliby\u015bmy, \u017ceby by\u0142o. To bycie blisko i poznawanie potrzeb dziecka, jego zainteresowa\u0144, a tak\u017ce wsp\u00f3lne sp\u0119dzanie z nim czasu. Cho\u0107by mia\u0142o to by\u0107 robienie bazy z wszystkich krzese\u0142 i kocyk\u00f3w w domu, a p\u00f3\u017aniej czytanie bajki o pirackich przygodach przy lampce nocnej w tej\u017ce bazie. To uk\u0142adanie wie\u017cy z plastikowych kubk\u00f3w i misek a\u017c runie, i \u015bmianie si\u0119 g\u0142o\u015bniej i \u015bmieszniej ni\u017c zawsze.. To wsp\u00f3lny spacer, wsp\u00f3lne przygotowanie posi\u0142ku, wsp\u00f3lne opracowanie planu na wyjazd w weekend, wsp\u00f3lne porz\u0105dki. To przede wszystkim odpowiadanie na wysy\u0142ane przez nie sygna\u0142y, a przy tym uwa\u017cne s\u0142uchanie i otaczanie trosk\u0105.<\/p>\n
Wierze, \u017ce znajdziesz w sobie si\u0142\u0119, by zwraca\u0107 uwag\u0119 na to co wa\u017cne, kszta\u0142towa\u0107 w\u0142asne priorytety wzgl\u0119dem w\u0142asnych potrzeb i wspiera\u0107 swoje dziecko. Z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 na to zas\u0142ugujecie.<\/p>\n
<\/p>\n
Autor: Karolina Marecka<\/strong> \u2013 psycholog.<\/strong><\/p>\n <\/p>\n Literatura:<\/strong><\/p>\n \u201eNikt nie rodzi si\u0119 z wbudowanymi umiej\u0119tno\u015bciami wychowawczymi. Trzeba si\u0119 tego nauczy\u0107.\u201d P\u00f3ki nie dotrzemy jako rodzic do takiego momentu, gdy przychodzi nam zmierzy\u0107 si\u0119 z trudem wychowania, pozostaje to w nie\u015bwiadomej przestrzeni naszego umys\u0142u. Niezliczon\u0105 ilo\u015b\u0107 razy pytamy co jest nie tak, co robi\u0119 nie tak, co robi\u0119 \u017ale\u2026 Jestem rodzicem, wi\u0119c powinienem wiedzie\u0107 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-210","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-glowna-aktualnosci"],"yoast_head":"\n\n